Een val die mijn leven veranderde

Soms begint de grootste ellende met iets wat op dat moment helemaal niet zo bijzonder lijkt.

Ik viel met mijn fiets. Niet eens hard. Geen enorme klap, geen val waarvan je denkt: dit gaat gevolgen hebben. Na de val voelde ik me vooral alsof ik een hongerklop had. Niet helemaal scherp, een beetje vreemd, maar ik dacht er verder niet over na. Ik was sporter. Dus wat doe je dan? Je gaat door.

Twee weken lang trainde ik gewoon verder.

’s Nachts was ik een paar keer misselijk geweest. Ook dat schoof ik aan de kant. Niet te veel nadenken, gewoon doorgaan. Training afwerken, herstellen en de volgende dag weer op de fiets.

Tot we na twee weken een fietstest hadden.

Tijdens die test waren mijn hartslagen absurd hoog. Op een manier die niet klopte. Pas toen begon ik terug te denken aan die val, aan hoe ik me daarna had gevoeld en aan alle signalen die ik eigenlijk al had gehad.

Toen kwam het besef: er was iets goed mis.

Een zware hersenschudding.

En vanaf dat moment begon de ellende pas echt.

Een hersenschudding is voor veel mensen moeilijk te begrijpen. Misschien wel onmogelijk als je het nooit zelf hebt meegemaakt. Aan de buitenkant zie je namelijk bijna niets. Je ziet iemand lopen, praten en misschien zelfs lachen. Dus al snel denken mensen: het gaat toch wel weer? Je kunt toch gewoon rustig opbouwen?

Maar zo werkt het niet.

Elke dag had ik een zeurende pijn in mijn nek. Een drukkend gevoel in mijn hoofd. Hoofdpijn. Last van mijn ogen. Een enorme vermoeidheid. Geen energie en vaak ook nergens zin in.

En ondertussen waren er mensen om me heen die wilden dat ik weer ging opbouwen. De trainer, de ploegleider, mensen uit de sport. Begrijpelijk misschien, want in de topsport moet je altijd vooruit. Je moet sterker worden, terugkomen, doorgaan.

Maar mijn lichaam werkte niet mee.

Elke zware training betekende geen stap vooruit, maar drie stappen achteruit.

En iedere keer werd de ellende groter.

Ik heb van alles geprobeerd. Ik wilde niets liever dan terug naar de sport, terug naar hoe ik was. Maar op een gegeven moment moest ik accepteren dat het niet meer ging. Misschien heb ik in het begin zelf ook verkeerde dingen gedaan. Misschien had ik eerder moeten luisteren naar mijn lichaam. Misschien had ik niet zo lang moeten doorgaan.

Maar achteraf is dat makkelijk praten.

Wat veel moeilijker is, is leven met de gevolgen.

En eerlijk is eerlijk: ik ben er zelf ook niet altijd goed mee omgegaan.

Op momenten dat ik me niet begrepen voelde, ben ik verkeerde dingen gaan doen. Ik ben het steeds meer gaan wegdrinken. Niet omdat ik dacht dat dat de oplossing was, maar omdat ik op sommige momenten gewoon niet meer wist hoe ik met alles om moest gaan.

De pijn, de vermoeidheid, de frustratie, het gevoel dat niemand echt begreep wat er met me aan de hand was.

En daar bovenop kwamen mensen die ik als vrienden beschouwde, maar die me op bepaalde momenten ook lieten vallen.

Dat doet iets met je.

Juist wanneer je iemand nodig hebt, merk je wie er echt naast je staat. En als mensen dan afhaken omdat ze niet begrijpen wat er met je gebeurt, wordt de eenzaamheid alleen maar groter.

Ik zeg niet dat ik alles goed heb gedaan. Integendeel.

Ik heb fouten gemaakt. Ik heb verkeerde keuzes gemaakt. Maar ik denk ook dat je moet begrijpen waar die keuzes vandaan kwamen.

Ik was niet mezelf.

Ik probeerde op mijn eigen manier om te gaan met iets wat ik zelf nauwelijks begreep en waar ik me vaak machteloos tegenover voelde.

Wat ik misschien nog wel het moeilijkste vond, was dat bijna niemand echt begreep wat er met me gebeurde. Mensen zien niets aan je. Daardoor wordt er snel gedacht dat je je aanstelt, dat je gewoon wat minder moet zeuren of dat je het weer moet oppakken.

Maar geloof me: een zware hersenschudding is misschien wel een van de meest slopende dingen die je kunt meemaken.

En als je in die periode ook nog door bepaalde mensen in de rug wordt gestoken, komt dat extra hard aan.

Je ontdekt dan ook een andere kant van de sport. Een harde kant. Een wereld waarin het soms voelt alsof bijna iedereen vooral voor zichzelf bezig is.

Bot gezegd: het is soms naaien of genaaid worden.

Dat klinkt hard, maar op sommige momenten heb ik het echt zo ervaren.

Nu zijn we jaren verder. Jaren waarin deze periode mij ontzettend veel ellende heeft gegeven. Jaren waarin ik door alles wat er is gebeurd ook veel minder mooie dingen heb kunnen doen. Dingen die ik misschien had willen meemaken, kansen die ik had willen pakken, momenten die anders hadden kunnen zijn.

Maar de afgelopen maand voelt het voor het eerst alsof ik het steeds beter een plek kan geven.

Niet omdat alles ineens verdwenen is. Niet omdat ik alles vergeten ben. Maar omdat ik eindelijk begin te accepteren dat dit onderdeel is geworden van mijn verhaal.

Ik heb geleerd dat je soms niet alleen moet vechten tegen wat er lichamelijk met je gebeurt, maar ook tegen onbegrip van de mensen om je heen. En soms misschien zelfs tegen jezelf.

Daarom wil ik dit delen.

Oordeel niet te snel over iemand die na een hersenschudding niet meteen weer de oude is. Je weet niet wat er zich achter de voordeur afspeelt. Je ziet niet hoeveel energie iets kost. Je ziet niet hoeveel iemand iedere dag moet inleveren om überhaupt de dag door te komen.

En misschien komt die energie nooit helemaal terug zoals die vroeger was.

Dus wees voorzichtig met je oordeel.

Luister naar je lichaam. Neem signalen serieus. En als je een hersenschudding hebt: geef jezelf de tijd. Veel meer tijd dan je misschien denkt nodig te hebben.

Want herstellen is geen wedstrijd.

Soms is rust nemen juist de moeilijkste, maar ook de belangrijkste stap vooruit.

En misschien is het belangrijkste wat ik uiteindelijk heb geleerd wel dit:

Je hoeft niet sterk te zijn voor de buitenwereld als je vanbinnen aan het vechten bent om jezelf weer terug te vinden.

Dit is mijn verhaal.

Ingmar Berga